همگام با وحی ؛ سایت تخصصی گروه علمی تفسیر تنزیلی موسسه تمهید

سایت تخصصی پیرامون مباحث تخصصی تفسیر تنزیلی و مهندسی فرهنگی

همگام با وحی ؛ سایت تخصصی گروه علمی تفسیر تنزیلی موسسه تمهید

سایت تخصصی پیرامون مباحث تخصصی تفسیر تنزیلی و مهندسی فرهنگی

رویکرد تفسیر تنزیلی:
* ارائه تصویری کلی از مهندسی عمیق و دقیق تحول قرآنی از دریچه ی آشنایی با روش حاکم در قرآن؛
* اشاره به توزیع عالمانه و هنرمندانه ی مفاهیم و ارزش های دینی در سراسر آیات قرآن؛
* پرده برداری از ترکیب حکیمانه محتوا و ساختار آیات و سور در جریان نزول تدریجی قرآن؛
* تبیین روشمند نزول کلام وحی در راستای تغییر فرهنگ جاهلی به فرهنگ الاهی؛
* بیان پیوستگی منطقی مفاهیم و معانی قرآنی؛
طبقه بندی موضوعی

1. اولین گام اصلاح افراد با هشداردادن و بیم‌دادن آنان نسبت به عواقب غفلت و بی‎توجهی به رفتار و باور‎هاشان آغاز می‎شود.
2. اگر هشدار‎ها از جانب پروردگار است و انذاردهنده، تنها مبلّغ پیام اوست، در ابتدا مبلّغ باید پروردگار را به مخاطب بشناساند و سپس عظمت، بزرگی و کبریایی او را بیان دارد، تا هشدار‎ها مؤثر واقع شوند.
3. چون هشداردادن به دیگران، به طور غالب، مخالف با طبیعت اولیه مخاطبان هشدار است، هشداردهنده یا واسطه‌ی هشدار باید عوامل تنفرزا و مسائل حاشیه‎ای میان خود و مخاطبان را به حداقل رساند. در غیر این صورت، همین امور به ظاهر کوچک، به توفیق نداشتن وی منجر می‎شود.
4. هنگامی سفارشِ دیگران به شکیبایی فایده‌ی لازم را دارد که سفارش‎کننده، امید به آینده را با نشان دادن نتیجه‌ی تلاش‎های شخصِ تحت فشار یا حداقل رسوایی و تنبیه جریان مخالف ایجاد کند. این نکته از ملاحظه‌ی آیات سه تا هشت سوره مدّثّر آشکار می‎شود.
5. در امر دعوت دینی و اصلاح جامعه، غفلت از توطئه‎ها و نداشتن تدبیر برای مقابله با نقشه‎های احتمالی، موجب عقیم‎شدن تلاش‎ها می‎شود. باید شبهات پیش‎آمده را شناسایی و نسبت به رفع آن‌ها اقدام کرد، چنان‌که در سوره مدّثّر، توطئه ولید و اشراف مکه با طرح «نوزده پاسبان جهنم» خنثی شد.
6. چنانکه در گفتگوی اهل بهشت با اهل جهنم گزارش شد. بهترین الگوی ترساندن انسان غافل و مجرم، توجه‌دادن او به آینده‌ی شومی است ‎که در انتظار اوست، و بیان علل و عوامل این سرنوشت است.
7. از جمله کارآمدترین راه‌های هشدار، باز کردن پرونده‌ی اشخاص گرفتار و با بیانی از زبان ایشان است. در این سوره خدای متعال از زبان خود مجرمان به تحلیل علل و عوامل سقوطشان پرداخت و ملاحظات خود را بر آن اضافه کرد. یعنی پس از آن‌که از زبان مجرمان به چهار علت جهنمی‎شدنشان اشاره کرده، ادامه داد: «فَمَا تَنفَعُهُمْ شَفَاعَةُ الشَّافِعِینَ».
8. تحلیل انگیزه‎های مخالفت جریان‎های مخالف، یکی از نکات مهم در فرایند مقابله با آنان است؛ زیرا اطلاع بر انگیزه‎های واقعی آنان، مانع صرف وقت و انرژی در شبهات و ادعا‎های کاذب آنان خواهد شد؛ مثلاً جبهه‌ی مخالف پیامبر ادعا می‎کرد خود باید به طور مستقیم صحیفه‎ای آسمانی مشاهده کند، اما قرآن بدون پاسخ تشریحی به این ادعا، انگیزه‌ی آنان را از طرح این دعوا مطرح کرده و آن را نتیجه‌ی عدم ترس از روز قیامت می‌داند.
9. در این سوره نحوه‌ی برخورد با توطئه‎گران و اشخاص لجوج نشان داده شد. کار آنان را باید به خدا واگذاشت، در برابر توطئه‌شان شکیبا بود، مکر آنان را پاسخ داد و حقیقت توطئه‌ها را با چالش‎هایی که برایشان پیش می‎آوریم، آشکار سازیم.
10. تبیین مباحث کلامی دقیق به مناسبت بحث پندگیری از قرآن روشن می کند، که بزرگترین عامل بهره گرفتن از ظرفیت پدیده ها و آثار آنها مثل قرآن، تنظیم و سبقت رابطه انسان با خداست. تا رابطه با خدا اصلاح نشود، میل انسان به بهره گرفتن از این پدیده‎ها شکل نمی‎گیرد، و همین مطلب تذکر مهمی در سیر تکاملی و تحولی افراد و اجتماعات است که ابتدا باید رابطه خود با خدا را بر پایه درستی بنا گذارند تا از پدیده‎ها و ظرفیت آن‎ها بهره بگیرند. این مطلب که در انتهای سوره مدثر وارد شده بود، مقدمه‎ی ورود به سوره حمد است که در آن، رابطه انسان با خدا تنظیم می‎شود.

نظرات (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

کاربران بیان میتوانند بدون نیاز به تأیید، نظرات خود را ارسال کنند.
اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید لطفا ابتدا وارد شوید، در غیر این صورت می توانید ثبت نام کنید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی